Kaynak Nedir?

Kaynak, iki parçanın birleşen yüzeylerine ısı veya basınç uygulanarak yapılan birleştirme işlemidir. Maliyet açısından uygun olduğu için en yaygın birleştirme yöntemidir. Genellikle metalleri birleştirmek için kullanılır, ancak bazen plastikleri birleştirmek için de kullanılabilir. Bazı kaynak işlemlerinde birleşmeyi kolaylaştırmak için dolgu malzemesi kullanılır. Kaynak yapılan bölgelerde bazen tespit edilmesi zor hatalar oluşabilir. Kaynak işlemleri eritme ve katı-hal kaynağı olmak üzere iki çeşittir.

Eritme Kaynağı

Eritme kaynağı işlemleri, baz metalin eritilmesi için ısı kullanır. Genellikle dolgu malzemesi de kullanılır. Dört tür eritme kaynağı çeşidi vardır: ark kaynağı, direnç kaynağı, oksi-yakıt gaz kaynağı ve lazer ışın kaynağı.

Ark Kaynağı

Ark kaynağı metallerin ısınması elektrik arkı ile sağlanan bir kaynak yöntemidir. Bazı ark kaynak işlemlerinde basınç ve dolgu metali de kullanılabilir. Bu işlemde elektrotlar kullanılır ve elektrotlar dekapan ile kaplıdır. Dekapan, oksit veya diğer istenmeyen katışıkların oluşmasını engeller.

Direnç Kaynağı

Direnç kaynağı parçaların birleşme yüzeylerinde basınç altında geçirilen elektrik akımının dirence karşı oluşturduğu ısı ile gerçekleştirilir.

Oksi-Yakıt Gaz Kaynağı Oksijen/asetilen karışımı gibi gazların yanmasıyla oluşturulan alevle gerçekleştirilir.

Lazer ışın kaynağı

Lazer ışın kaynağı lazer ışını ile sağlanan ısı enerjisiyle gerçekleştirilen bir eritme kaynak işlemidir. Oksitlenmeyi önlemek için genellikle koruyucu gaz kullanılır. Yüksek güç yoğunluğu nedeniyle küçük parçaların kaynağında kullanılabilir. Aşağıdaki şekilde eritme kaynak bağlantısı kesiti gösterilmektedir.

Katı-Hal Kaynağı

Katı-hal kaynağı basınç veya basınç ile birlikte uygulanan ısı olmaksızın gerçekleştirilir. Metaller eritilmez. Eğer ısı kullanılıyorsa, kaynağı yapılacak metallerin erime sıcaklığının altında kalacak şekilde kontrollü bir sıcaklık uygulanır. Dolgu malzemesi kullanılmaz. Katı-hal kaynağında üç çeşit yöntem vardır: yayınım, sürtünme ve ultrasonik kaynak.

Bağlantı Çeşitleri: Alın bağlantısı, köşe bağlantısı, bindirme bağlantı , T bağlantı, kenar bağlantısı.



Dikiş Çeşitleri: Dolgu, oluk ve nokta (punta) olmak üzere üç çeşittir.


Kaynak kalitesi

Kaynak kalitesi, eritme kaynağında dar alanda hızlı ısınma ve soğuma ile oluşan ısıl genleşme ve büzülme nedeniyle kalıntı gerilmeler oluşturabilir. Bu gerilmeler çarpılma ve çatlaklara yol açabilir. Çatlaklar, boşluklar, istenmeyen katışıklar, yetersiz erime ve kötü kaynak profili ise kaynak hataları olarak kabul edilir.

Kaynak kalınlığı, kaynağı yapılacak malzemenin türü, kalınlığı, parça geometrisi, kaynak yöntemi, hedefi ve tasarım gereksinimlerine göre belirlenir. Bazı malzemeler, örneğin çelik gibi, daha kalın kaynaklara ihtiyaç duyarken, ince levhalar gibi diğerleri daha ince kaynaklara uygun olabilir.

Uygulama bağlamında, yapısal bir bileşen için daha yüksek minimum kalınlık gerekebilirken, daha az stres altında olan parçalar için daha ince bir kaynak yeterli olabilir.

Kaynağın dayanıklılığı da göz önünde bulundurulmalıdır; yani kaynak, uygulamadaki mekanik yükler ve diğer stres faktörlerine dayanabilecek kadar sağlam olmalıdır. Bu durum da minimum kalınlığı etkileyebilir.

Kaynak teknikleri de önemlidir; örneğin, TIG (Tungsten Inert Gas) kaynağı ince malzemeler için daha uygunken, MIG (Metal Inert Gas) kaynağı genellikle daha kalın malzemeler için tercih edilir.

Kaynak muayene yöntemleri nelerdir?

1. Gözle Muayene: En yaygın yöntemdir. Yüzeydeki çatlak, oyuk, yetersiz erime gibi hataların tespiti için kullanılır.

2. Tahribatsız Muayene:

   – Ultrasonik Muayene: Yüksek frekanslı ses dalgaları malzemeden geçirilerek iç boşluk, çatlak, katışık gibi hataların tespit edilmesini sağlar.

   – Sıvı Penetrant Yöntemi: Yüzeyde gözle görülemeyen çatlakların ve oyukların tespitinde kullanılır.

3. Tahribatlı Muayene: Malzemeye hasar veren çekme, basma testleri veya mikroyapı incelemesi gibi yöntemler kullanılır.




Leave a Reply

Your email address will not be published.


Comment


Name

Email

Url